Kategori: Makaleler

Hangi Dosyalar Temyize Gider? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Değerlendirme Giriş: Hangi Dosyalar Temyize Gider? Türk hukuk sisteminde temyiz, bir ceza mahkemesi kararının, üst mahkeme tarafından yeniden incelenmesi için başvurulan bir süreçtir. Ancak bu süreç, her dava için geçerli değildir. Ceza mahkemesinde verilen kararların temyize gitmesi için belirli koşullar vardır. Bu dosyaların hangi şartlarda temyize gideceği, adaletin nasıl tecelli edeceği noktasında büyük bir rol oynar. İstanbul’da yaşayan, 29 yaşında bir sivil toplum çalışanı olarak, sokakta, toplu taşımada ve işyerimde gözlemlediğim birçok örnek, temyiz hakkının hangi dosyalar için geçerli olduğu meselesinin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle ne…

Hanedancı Yönetim Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından İnceleme Giriş: Hanedancı Yönetim ve Toplumsal Dinamikler Hanedancı yönetim, tarihsel olarak monarşi, aristokrasi ve feodalizm gibi yönetim biçimlerinde karşımıza çıkan, hükümetin belirli bir aile veya hanedan tarafından yönetildiği bir sistemi tanımlar. Bu tür bir yönetim modelinde, gücün ve iktidarın merkezi, genellikle bir aileye ya da soya dayanır. Ama bu kavram, sadece tarihsel anlamıyla sınırlı kalmaz; günümüz toplumu ve yönetim biçimlerine yansıyan pek çok etkisi vardır. Özellikle, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlarla ilişkilendirildiğinde, hanedancı yönetimin etkilerinin daha derinlemesine anlaşılabileceğini düşünüyorum. Günümüzde hâlâ varlık gösteren toplumsal yapılar, bu tür…

Halk Oyunları Hangi İlde Meşhurdur? Bir Genç Yetişkinin Gözünden Ankara’da yaşayan, 25 yaşında bir ekonomi öğrencisi olarak hayatta birkaç şeyin bir arada yürümesini seviyorum: veriler, insanlar ve kültürel zenginlikler. Halk oyunları da bu kültürel mirasın bir parçası, benim içinse bir yaşam tarzı, bir bağlılık ve geçmişin hatıralarına dokunan bir köprü. Gerçekten de, halk oyunları hangi ilde meşhurdur sorusunun cevabını verirken, işin içine sadece istatistikler değil, yaşadığım şehirdeki insanlarla olan ilişkilerim ve çocukluk anılarım da girecek. Çünkü bazen verilerin arkasında insanlar, onların tutkuları ve hikâyeleri vardır. Bu yazıda, halk oyunlarının hangi illerde meşhur olduğuna dair hem rakamsal verilere hem de kişisel…

Janjan Şal Makinede Yıkanır mı? Edebiyatın Aynasından Bir Soru Kelimeler, tıpkı giysiler gibi, dokundukça şekil alan, zamanla renk değiştiren ve her yıkamada biraz daha hayatın izlerini taşıyan nesnelerdir. Janjan şalın makinede yıkanıp yıkanamayacağını sorarken, aslında salt bir bakım talimatını sorgulamıyoruz; aynı zamanda anlamın, deneyimin ve sembollerin dayanıklılığı üzerine bir edebiyat düşüncesi başlatıyoruz. Bu soruyu, edebiyatın büyülü merceğiyle incelediğimizde, her metin bir kumaş gibi dokunmuş, her karakter bir renk gibi iç içe geçmiş, her tema ise bir motif gibi tekrar eder. Anlatı teknikleri ve semboller üzerinden okuduğumuzda, bir şalın makinede yıkanabilirliği, kültürel, psikolojik ve estetik kodlarıyla birlikte okunabilir. — Metinler Arası…

İşsizlik Maaşı ve Kültürel Perspektif: Çalışma Süresinin Ötesinde Dünya, ekonomik düzenlerin, iş piyasalarının ve sosyal güvenlik sistemlerinin karmaşık bir ağıyla örülüdür. Ancak insan deneyimi yalnızca rakamlarla sınırlı değildir; iş ve çalışma, kültürlerin ritüelleri, akrabalık yapıları ve kimlik oluşumu üzerinden de okunabilir. İşsizlik maaşı almak için son işyerinde ne kadar çalışmak gerekiyor sorusu, teknik bir mevzuattan öte, bir toplumun değerlerini, bireylerin toplumsal yerini ve ekonomik ilişkilerini anlamaya açılan bir pencere sunar. Bu yazıda, farklı kültürlerde iş, çalışma süreleri ve sosyal yardımlar bağlamında insan davranışlarını ve kurumsal ritüelleri antropolojik bir perspektifle inceleyeceğiz. Kültürel Görelilik ve Ekonomik Sistemler İşsizlik maaşı almak için son…

Şimdiki Zaman Kip Ekleri Nelerdir? Küresel ve Yerel Perspektiften Bakış Dil, yaşadığımız çağda iletişim kurmanın ötesinde bir kimlik, bir kültür taşıyıcısıdır. Bu nedenle dilin her bir özelliği, aslında kültürün ve toplumların evrimini, değerlerini, zihniyetlerini yansıtan bir aynadır. Şimdiki zaman, dilin temel zaman kiplerinden biridir ve bir dildeki şimdiki zaman kipinin kullanımı, sadece dilbilgisel bir konu olmaktan öte, o dilin konuşucularının dünyaya nasıl baktığını ve hayatı nasıl algıladığını gösterir. Peki, şimdiki zaman kip ekleri nelerdir ve Türkiye’deki kullanım tarzı, diğer ülkelerdeki dil yapılarından nasıl farklılıklar gösteriyor? Hadi biraz bu konuyu inceleyelim. Şimdiki Zaman Kip Ekleri: Temel Kavramlar ve Genel Kullanım Türkçede…

Kalamar Renk Körü mü? Tarihsel Bir Perspektifle Doğa ve Bilim Geçmişi anlamak, bugünü yorumlamanın temel anahtarıdır; bilim tarihinden toplumsal dönüşümlere kadar her bilgi kırıntısı, gözlerimizi hem doğaya hem insan deneyimine açar. Kalamarın renk algısı üzerine düşünmek, yalnızca biyolojik bir soru değil, aynı zamanda insanın doğayı anlama sürecinin tarihini okumak anlamına gelir. Bu yazıda, kalamarın görsel algısı hakkındaki tartışmaları tarihsel bir perspektifle ele alacak; kronolojik olarak önemli dönemeçleri, bilimsel keşifleri ve toplumsal etkilerini inceleyeceğiz. Erken Gözlemler ve Antik Çağ Kalamar ve ahtapot gibi kafadan bacaklılar, insan gözleminin merkezinde uzun süre mitolojik ve doğal semboller olarak yer aldı. Antik Yunan ve Roma…

İslam’da İlk Kadı Kimdir? Pedagojik Bir Perspektif Hayatın bize sunduğu en değerli armağanlardan biri öğrenmektir. Sabah uyandığınızda öğrendiğiniz yeni bir bilgi, yaptığınız bir gözlem ya da okuduğunuz kısa bir metin, düşünce ufkumuzu genişletir. Öğrenme, yalnızca bilgi edinmek değil; aynı zamanda dünyayı, toplumu ve kendimizi anlamak için bir araçtır. Bu bağlamda, İslam tarihinde hukuk ve adaletin simgesi olarak ortaya çıkan kadılar, sadece yargı süreçlerini yürütmekle kalmamış, aynı zamanda toplumun pedagojik gelişiminde de rol oynamışlardır. Peki, İslam’da ilk kadı kimdir ve onun görevleri pedagojik açıdan nasıl yorumlanabilir? İslam’da Kadı Nedir? Kadı, İslam hukukunda (şeriat) adaletin tesis edilmesinden sorumlu bir yargıçtır. Tarih boyunca…

İyot En Çok Hangi Tuzda Var? Güç, Demokrasi ve Kamu Sağlığı Perspektifi Toplumsal düzeni anlamak, bazen en sıradan maddelerde gizlidir. İyot, biyolojik olarak hayati bir elementtir; ama hangi tuzda en çok bulunduğu sorusu, yalnızca kimyasal bir mesele değil, aynı zamanda devletin nüfus sağlığı üzerindeki müdahalesinin ve yurttaşın bu müdahaleye katılımının bir göstergesidir. Bu yazıda, iyotun hangi tuzda yoğunlaştığını tartışırken, iktidar, kurumlar, ideolojiler ve demokrasi çerçevesinde bir analiz yapacağız; güncel siyasal olaylar ve karşılaştırmalı örnekler üzerinden bu basit gibi görünen soruyu derinleştireceğiz. İyot ve Tuz: Biyolojiden Politikanın Kalbine İyot, tiroid hormonlarının üretiminde kritik rol oynar ve eksikliği guatr, zeka gelişiminde yavaşlama…

Geyikli Baba Bektaşi mi? Bir köy, bir hikâye, bir ruh… Hayatımda bazı anlar var ki, onlar sadece yaşanmakla kalmaz, hep hatırlanacak bir iz bırakırlar. Kayseri’deki sakin yaşantımda, ne kadar huzurlu görünse de içimde hep bir boşluk vardı. Her şeyin yolunda gittiği, ama tam da “olması gereken” şeylerin olmadığını düşündüğüm bir dönemde bir gün, Geyikli Baba’yı duydum. Evet, Geyikli Baba… O kadar ilginç bir ismi vardı ki, başta her şeyin bir efsaneden ibaret olduğunu düşündüm. Ancak bir öğle vakti, içimden bir ses, bana ona daha yakından bakmam gerektiğini söyledi. Hani bazen bir yerden duymadığınız, görmediğiniz bir şey sizi bir şekilde cezbeder,…